Amsterdam ZuidAs, Amsterdam Oost, Amsterdam Centrum.

Eigenwaarde

Eigenwaarde

Wikipedia – (ook zelfwaarde(gevoel)zelfrespect of eigendunk) is een term uit de psychologie, het is het beeld dat een mens op emotioneel niveau van zichzelf heeft, zonder daarbij redelijk of logisch te zijn.

De Dalai Lama kende het begrip eigenwaarde niet. Eigenwaarde, dat je je goed voelt over jezelf. Of juist niet. Datgene waar ik een groot deel van mijn leven mee bezig ben geweest en nog steeds regelmatig in verval. Ik wil het goed doen, ik wil trots zijn, ik wil succes hebben, ik wil dat mensen mij aardig vinden, van mij houden en dan tevreden kunnen zijn met mijzelf. De kritische stem begeleid mij daarin om ervoor te zorgen dat dit ook gebeurt. Toch?

Dat de Dalai Lama het begrip eigenwaarde niet kende vindt ik een heerlijk idee. Dat kan dus! De mens is de enige die in gedachte een relatie heeft met zichzelf. Geen schurftige beer, lelijke kat, gespierde hengst of loepzuiver zingende nachtegaal zal zichzelf complimenteren of naar beneden halen. Wij wel. Oordelen en vergelijken. Oeh, die ziet er niet uit, fijn, ik ben toch een stuk verzorgder, mooier. Die heeft geen enkele studie afgemaakt, ik ben toch een stuk intelligenter. Mijn auto is een stuk groter, mijn kleding eigenzinniger, ik ben beter, specialer. En die persoon daar doet nooit iets voor een ander, ik ben toch een stuk behulpzamer, socialer ook. Wat een negatieveling, wat een zeikerd,  gelukkig ben ik positiever. Wat een bekrompen houding, gelukkig ben ik een stuk wijzer!

Het kost veel energie om je eigenwaarde op niveau te houden. Het vergt dagelijks, zo niet continu, onderhoud. In sommige gevallen helpen coaches, psychologen, workshops en boeken je af van een negatief zelfbeeld en leer je op een positievere manier kijken naar jezelf. Negatieve overtuigingen worden omgedraaid naar positieve overtuigingen. Affirmaties in de spiegel. Briefjes in je huis helpen je herinneren. Negatieve gedachte vervangen met positieve gedachten. Ik ben goed, lief, aardig, behulpzaam, succesvol op mijn manier.

Gedachten, gedachten, gedachten, gedachten. En terwijl je zo in je hoofd zit en leeft bestaat er tegelijkertijd ook een wereld van ervaringen, gevoel, schoonheid, stilte en innerlijk rust. Het enige wat je hoeft te doen is de relatie die je in gedachte hebt met jezelf los te laten!

Wat dan? Eigenwaarde loslaten? Wat krijg ik ervoor terug?

Aanwezig zijn in het huidige moment. Je voeten voelen op de vloer. Je adem in je lichaam. Het licht zien wat binnen valt. De geluiden in de ruimte. Luisteren naar wat de persoon tegenover je zegt. Zonder direct te willen reageren. De stilte in jezelf ervaren. Je oordelen opzien komen, en laten gaan zonder dat je er op hoeft te reageren. Je merkt op dat je emoties worden getriggert. Dat je lijf reageert. Open staan voor je ervaring in het moment zonder direct en automatisch te willen reageren, profileren.

Speel hier eens mee! 

1. Opmerken hoe gehecht je bent aan je overtuigingen door op het moment dat iemand je kritiek geeft te voelen wat dat met je doet.  Je overtuigingen geven je eigenwaarde. Die mag iemand niet afpakken toch? En in de hitte van het moment, het beschermen van wie je denk te zijn, reactief zijn. Vergeten dat iedereen door zijn eigen bril naar de wereld kijkt. 2. Opmerken hoe gehecht je bent aan je identiteit door op het moment dat je je baan verliest je wereld instort. Je eigenwaarde daalt naar een vriespunt. 3. Opmerken hoe gehecht je bent aan je spullen dat op het moment dat je je huis uitmoet ( of je dat voorstelt) en kleiner moet gaan wonen, je eigenwaarde daalt. Het zou toch altijd groter en beter worden. Wat een looser ben ik.

Verliezen. In verlies ligt ook een kans om uit het continue spel van eigenwaarde te stappen. Hoeft niet, kan wel. Verlies is niet altijd een garantie voor persoonlijke groei. Je kunt ook hernieuwde eigenwaarde vinden door  je vast te bijten in de slachtofferrol. Zij, mijn baas, de bank, de regering, mijn ex, god, het lot hebben het gedaan. En terwijl je ronddraait in je mentale patronen en vecht, strijdt, probeert of wijst is daar ook het huidige moment,  een rustpunt, hier en nu. De kans om uit het mentale spel te stappen. Game over.

Je overgeven aan dit moment, met alles wat je ervaart. Van spanningspijn in je buik, tranen over je wangen, een rush van geluk door je lijf, de trekkende kracht van verlangen. Voel en ervaar zonder er een heel verhaal van te maken. Het hoeft niet. Je mag het loslaten.

Mijn wiskunde leraar zei vaak tegen mij “meisje je zoekt het veel te ver” en als hij dan liet zien hoe het wiskundig vraagstuk heel simpel werd verklaard dacht ik altijd, is dat alles? Maar dat is bijna te makkelijk… Daar lijkt het in deze ook een beetje op. Je hoeft alleen maar te schakelen van de aandacht die je geeft aan de inhoud van je gedachten, naar het aanwezig zijn met je aandacht in het moment. Observeren van de gedachten, gevoelens en fysieke sensaties die komen, er even zijn en weer gaan. Van de DOE de modus waarin alles continu verbeterd kan worden en wordt opgelost, naar de ZIJN modus. Aandacht hebben voor, zijn en accepteren wat er is op dit moment is, jou ervaring, in dit moment. Prettig of onprettig. En daar blijven. En blijven. Durven voelen. Vanuit een zacht vriendelijke observerend perspectief. En merken dat je weer in een gedachtepatroon bent beland, dat accepteren en je aandacht weer richten hier en nu. Je lijf, je adem, de situatie waarin je je bevindt, het contact met de persoon, de ruimte, de buitenlucht. Verleg de focus uit je hoofd naar je lijf, het moment hier en nu.

Eckhart Tolle vertelt er in een video op zijn site over. ”Dus eigenwaarde kan je een tijdje een goed gevoel geven. Dat is prima. Maar na een tijdje zie je ook de onbevredigende natuur hierin. Je kunt jezelf niet continu een goed gevoel van eigenwaarde geven, dat is hard werken. Al die affirmaties. En dan op een bepaald moment gebeuren er altijd dingen in je leven die je het tegenovergestelde vertellen van wat jij jezelf wijsmaakt. Onvermijdelijk gebeurt dit vroeger of later….. En dan, dan opeens komt er een moment dat je ineens niet meer van jezelf houdt, ook haat je jezelf niet: omdat je je niet identificeert met ‘zelf’, het is er even niet. De verhalen lossen op. Er is simpelweg dit moment. Wat liefde is. Het vloeit voort. Je creëert geen fictie, geen illusies. Je beweegt voorbij eigenwaarde. De Dalai Lama kende eigenwaarde dus niet tot hij westerse mensen ontmoette met een hoog ontwikkelende geest met bijbehorend mentaal imago.”

Stop met een relatie te onderhouden met jezelf. Je hoeft geen gedachten te creeeren in je hoofd zodat je je goed voelt over jezelf. Je mag dat loslaten. En dan komt er ruimte en wordt eigenwaarde vervangen door iets diepers.

Eigenwaarde, eigenaardig dat we er zo in vast kunnen zitten. Eigenaardig dat je het ieder moment, nu en nu en nu los kunt laten. Leer je gedachten zien als gedachten zonder je er 100% mee te identificeren. Leer je gedachten te laten zijn zonder er direct op de reageren. Speel ermee, observeer jezelf, hier en nu, ieder moment, kijk wat je ervaart.

Zo is Einstein een mooi voorbeeld van een mens dat alles uit zijn ontwikkelde geest heeft gehaald door te studeren, te leren, zichzelf vaardig te maken op wetenschappelijke vlakken én kon hij schakelen naar bewust aanwezig zijn in het huidige moment: aanwezig zijn. Wandelen in bossen, aanwezig zijn in het moment. De stilte toelaten. De controle loslaten. Ruimte scheppen voor spontane creatieve invallen, ontvankelijk voor een bijzondere ontmoeting met de juiste persoon op het juiste moment. Of dat bijzonder idee. Topsporters, kunstenaars, muzikanten, vraag ze of ze denken op het moment dat ze bezig zijn met het  spelen van die topwedstrijd, het maken van een kunstwerk of muziek. Ze hebben allemaal wel hun vaardigheden moeten leren maar kunnen dat ook loslaten. Vertrouwen en overgave aan het moment, met al je aandacht in het huidige moment zijn, je openen en ervaren wat er dan gebeurd. Wat een exciting life. Voor iedereen, elk moment te vinden. Levenskunst!

Zie ook www.eckharttolle.com

Send